Aluminium, stal, szafir i karbon. Bezele w zegarkach Squale
Jednym z najczęstszych pytań, jakie pojawiały się na stoisku Squale podczas targów Aurochronos, było to, z jakiego materiału wykonano wkładkę bezela w danym modelu. A w przypadku Squale nie jest to wcale takie oczywiste. Ta specjalizująca się w projektowaniu zegarków nurkowych marka stosuje we wkładkach bezela różne materiały. I rzadko kiedy jest to ceramika.
Z jakich materiałów produkowane były bezele Squale w przeszłości?
Wybór materiału, z którego wykonany jest bezel lub jego wkład, ma fundamentalne znaczenie dla wytrzymałości, funkcjonalności pomiarowej oraz estetyki zegarka. Z tego względu Squale często eksperymentowało z materiałami. W portfolio marki znajdziemy wiele różnych rozwiązań – jedne z nich weszły na stałe do seryjnej produkcji, inne pozostały jedynie w sferze prototypów.
Sam temat bezeli wykorzystywanych w zegarkach Squale jest dość szeroki, ponieważ marka, jak mało która, nie ograniczała się do jednego rozwiązania. Starała się rozwijać i udoskonalać swoje produkty, a na tej drodze poszukiwała coraz lepszych i bardziej efektywnych rozwiązań, również w zakresie materiałów wykorzystywanych do produkcji bezeli. Nie dziwi więc fakt, że w historycznym portfolio Squale znajdziemy dość duże zróżnicowanie pod tym względem. Ale ta różnorodność nie dotyczy tylko modeli vintage. Widoczna jest również we współczesnych zegarkach marki, o czym powiem nieco dalej.
Zanim technologia pozwoliła na szerokie zastosowanie ceramiki czy szafiru, Charles von Büren oraz jego zespół eksperymentowali z nowatorskimi jak na tamte czasy materiałami, które miały sprostać ogromnemu ciśnieniu wody i trudom eksploatacji w głębinach.
Bezele z akrylu
W latach 60. i 70., czyli w złotej erze zegarków nurkowych, jednym z najczęściej stosowanych przez Squale materiałów do produkcji wkładek bezela był akryl, często określany przez kolekcjonerów mianem bakelitu. Wybór akrylu nie był przypadkowy. Przede wszystkim wykonane z niego wkłady zapewniały unikalną głębię wizualną oraz doskonałą czytelność skali dekompresyjnej, co pod wodą miało krytyczne znaczenie dla bezpieczeństwa nurka.
Akrylowe bezele znajdziemy w wielu ikonicznych modelach z tamtych czasów, między innymi w:
- Supermatic 250, wyposażonym w piękny, kolorowy wkład akrylowy,
- 1000m Master, w którym stosowano dwukolorowe wkłady akrylowe z osadzonymi chromowanymi indeksami, czy 100
- Atmos Master (ref. 1521 z koronką na godzinie 3), gdzie wykorzystywano czarne lub czarno-pomarańczowe wkłady z naniesionymi świecącymi cyframi.
Choć akrylowe bezele zachwycały estetyką, z biegiem czasu ujawniła się ich zasadnicza wada – okazały się niezwykle kruche i podatne na starzenie. Narażenie na słoną wodę i promieniowanie UV powodowało powstawanie na ich powierzchni mikropęknięć, a z czasem całe fragmenty tworzywa mogły się wykruszać. Z tego względu obecnie niezwykle trudno znaleźć zegarki z dobrze zachowanymi, historycznymi wkładami akrylowymi. To swoiste białe kruki, tym bardziej że nie istnieją już fabryczne części zamienne, a naprawa uszkodzonych egzemplarzy jest praktycznie niemożliwa.
Nic więc dziwnego, że marka zaczęła poszukiwać alternatywy. Przez pewien czas eksperymentowano z bezelami metalowymi, w tym stalowymi, aż w końcu w latach 80. nastąpił kolejny etap rozwoju.
Anodowane aluminium
Akryl zastąpiono nowym, znacznie tańszym i łatwiejszym zarówno w produkcji, jak i późniejszym serwisowaniu materiałem – anodowanym aluminium. Nowe aluminiowe wkłady, stosowane między innymi w odchudzonej wersji modelu 1521, stopniowo odchodziły od charakterystycznej, krzykliwej kolorystyki lat 70. na rzecz surowego minimalizmu.
Z czego wykonane są współczesne bezele w zegarkach Squale?
Współcześnie marka Squale pozostaje wierna swojej filozofii i różnorodności. Nie ogranicza się do jednego materiału, ale wykorzystuje całą gamę rozwiązań – od klasycznego aluminium, przez ceramikę i szkło szafirowe, aż po zdecydowanie bardziej nietypowe materiały, takie jak włókno węglowe. Co ważne, wybór materiału nie jest tutaj przypadkowy. Każdy z nich dopasowany jest do charakteru konkretnego modelu czy kolekcji. Inne rozwiązania znajdziemy więc w nowoczesnych zegarkach projektowanych z myślą o maksymalnej odporności na zarysowania, a inne w modelach świadomie nawiązujących do estetyki diverów z lat 60. i 70.
Ceramiczny bezel w modelu 1545 Grey (1545GG.AC)
1. Ceramika
Ceramika jest obecnie jednym z najnowocześniejszych materiałów wykorzystywanych przez Squale do produkcji wkładek bezela. Jej największą zaletą jest przede wszystkim bardzo wysoka odporność na zarysowania, dzięki czemu nawet intensywnie użytkowany zegarek może przez długi czas zachować niemal nienaganny wygląd.
W aktualnym portfolio marki klasyczne wkładki ceramiczne znajdziemy przede wszystkim w kolekcji 1545, a dokładniej w wariantach 1545 Black, 1545 White oraz 1545 Grey. Co ważne, materiał wkładki pozostaje taki sam niezależnie od tego, czy zegarek oferowany jest na bransolecie, czy na pasku gumowym.
Warto przy tym zaznaczyć, że nie wszystkie modele z rodziny 1545 wykorzystują ceramikę. Warianty 1545 Steel Blue oraz 1545 Steel Black otrzymały wkładki wykonane ze stali. Pokazuje to, że nawet w obrębie jednej kolekcji Squale nie ogranicza się do jednego rozwiązania, ale dobiera materiał również do konkretnego wariantu stylistycznego.
2. Szczotkowana ceramika
Osobną kategorię stanowi ceramika szczotkowana, określana przez producenta jako brushed ceramic. Materiałowo nadal jest to oczywiście ceramika, jednak sposób jej wykończenia wyraźnie odróżnia ją od bardziej klasycznych, gładkich czy błyszczących wkładek.
Rozwiązanie to stosowane jest obecnie w kolekcji Master, między innymi w modelach Master Titanium 120 ATM, Master Grand Bleu oraz Master Grand Vert. Szczotkowana powierzchnia ogranicza charakterystyczny dla ceramiki połysk i znacznie lepiej współgra z technicznym, narzędziowym charakterem tych zegarków.
Dodatkowym elementem jest skala bezela wypełniona masą Super-LumiNova. W tym przypadku Squale połączyło więc wysoką odporność współczesnej ceramiki z bardziej surowym wykończeniem, odpowiadającym charakterowi profesjonalnego zegarka nurkowego.
W modelu Sub-37 Legend zastosowano w bezelu utwardzane szkło mineralne K1
3. Utwardzane szkło mineralne K1
Zupełnie innym rozwiązaniem jest szkło mineralne K1, które Squale wykorzystuje przede wszystkim w kolekcjach inspirowanych historycznymi modelami marki.
Wkładki wykonane z K1 znajdziemy w serii Sub-39, między innymi w modelach Sub-39, Sub-39 GMT Vintage oraz Sub-39 GMT Vintage Blue, a także w modelu Sub-37 Legend.
Zastosowanie szkła mineralnego K1 nie jest tutaj przypadkowe. Materiał ten pozwala uzyskać charakterystyczną głębię i wygląd nawiązujący do dawnych, transparentnych wkładek stosowanych w zegarkach nurkowych z lat 60. i 70. Jednocześnie jest rozwiązaniem znacznie bardziej praktycznym z punktu widzenia współczesnego użytkownika.
W przypadku modeli GMT bezel jest dwukierunkowy, natomiast w Sub-37 Legend obraca się jednokierunkowo. Nie zmienia to jednak materiału samej wkładki – w obu przypadkach pozostaje nim szkło mineralne K1.
Bezel ze szkła szafirowego z modelu Marina Militare
4. Szkło szafirowe
Jeszcze innym materiałem wykorzystywanym przez Squale jest szkło szafirowe. To jeden z najbardziej odpornych na zarysowania transparentnych materiałów stosowanych we współczesnym zegarmistrzostwie, dlatego bardzo dobrze sprawdza się także w przypadku wkładek bezela.
W aktualnym portfolio Squale szafirowe inserty znajdziemy przede wszystkim w profesjonalnych kolekcjach 2001 oraz 2002. W pierwszej z nich są to między innymi modele 2001 Sand, 2001 Sunray oraz 2001 Marina Militare, natomiast w serii 2002 rozwiązanie to znajdziemy między innymi w wersjach 2002 Blue, 2002 Blue Leather oraz 2002 Blue-Red.
Warto tutaj podkreślić, że szkło szafirowe dotyczy rzeczywiście samej wkładki bezela, a nie wyłącznie szkła chroniącego tarczę zegarka.
To rozwiązanie ma również ciekawe odniesienie historyczne. Współczesny szafir można potraktować jako nowoczesnego następcę dawnych transparentnych wkładek stosowanych w historycznych modelach Squale. Pozwala zachować charakterystyczną głębię i połysk, a jednocześnie daje znacznie większą odporność na codzienne użytkowanie.
Zegarek Squale z kolekcji 1545 ze stalowym bezelem
5. Stal
Choć ceramika czy szafir mogą wydawać się bardziej oczywistym wyborem we współczesnym diverze, Squale nadal chętnie wykorzystuje również klasyczną stal. Co więcej, materiał ten występuje obecnie w kilku kolekcjach marki.
Stalowe wkładki znajdziemy przede wszystkim w Super Squale, między innymi w modelach Sunray Black, Sunray Grey, Sunray Brown, Big Arrows Blue oraz Big Arrows Green. Materiał insertu nie zmienia się przy wyborze paska czy bransolety.
Stal pojawia się również we wspomnianej już kolekcji 1545, ale wyłącznie w wariantach Steel Blue oraz Steel Black. W tym przypadku określenie „Steel” w nazwie modelu odnosi się więc nie tylko do stalowej koperty, ale również do samej wkładki bezela.
Jeszcze ciekawszym przypadkiem jest Squale × DRASS S.A.V.E.R., który otrzymał czarny stalowy insert oraz dodatkową gumową osłonę bezela. To dobry przykład tego, że pozornie prosty materiał można wykorzystać w bardzo różny sposób, zależnie od przeznaczenia konkretnego zegarka.
Matic-S z bezelem ze stali emaliowanej
6. Stal emaliowana
Jeszcze bardziej charakterystycznym rozwiązaniem jest stal emaliowana, wykorzystywana przede wszystkim w kolekcjach Matic oraz Matic-S.
Squale określa ten materiał jako enameled steel. Bazę stanowi stalowy dysk, który następnie poddawany jest odpowiedniemu procesowi wykończenia i nanoszenia oznaczeń. Rozwiązanie to znajdziemy między innymi w modelach Matic Grey, Matic Light Blue, Matic Chocolate czy Matic Satin Orange, a także w wersjach Matic-S White Mosaic, Orange Mosaic, Light Blue Mosaic, Two-Tone oraz Two-Tone Mosaic.
Warto przy tym oddzielić stal emaliowaną od klasycznej wkładki stalowej stosowanej chociażby w Super Squale. Mimo że bazowym materiałem w obu przypadkach jest stal, sposób wykonania oraz efekt wizualny są zupełnie inne.
W Maticu bezel ma bardziej dekoracyjny, niemal jubilerski charakter i jest jednym z tych elementów, które bardzo mocno budują wygląd całego zegarka.
Aluminiowy bezel zegarków z kolekcji 1521
7. Anodowane aluminium
Mimo dostępności bardziej zaawansowanych technologicznie materiałów Squale nie zrezygnowało również z aluminium. I właśnie ten materiał pozostaje najbardziej charakterystyczny dla jednej z najważniejszych kolekcji w historii marki – 1521.
Aluminiowe wkładki znajdziemy między innymi w modelach 1521 Classic, Militaire, Ocean, Blue Ray, Green Ray, Black Blasted, Blue Blasted, DLC/PVD, Sea Shepherd, a także w wersjach Full Luminous oraz Full Luminous Militaire. Podobnie jak w przypadku innych kolekcji, wybór paska czy bransolety nie wpływa tutaj na materiał samego insertu.
Aluminium ma kilka bardzo praktycznych zalet. Jest lekkie, stosunkowo tanie w produkcji i łatwe w ewentualnej wymianie. Ma również charakterystyczny, lekko matowy wygląd, który bardzo dobrze pasuje do tradycyjnego charakteru modelu 1521.
Oczywiście materiał ten jest znacznie bardziej podatny na zarysowania i ślady użytkowania niż ceramika czy szafir. Z czasem może również płowieć. Paradoksalnie dla wielu miłośników zegarków mechanicznych właśnie w tym tkwi jednak jego urok. Rysy, przebarwienia i naturalne ślady eksploatacji sprawiają, że bezel zaczyna nabierać własnej patyny i z biegiem lat wygląda coraz bardziej indywidualnie.
Co ciekawe, historyczne modele 1521 początkowo korzystały z wkładek wykonanych z bakelitu, które dopiero później zostały zastąpione aluminium. W tym sensie dzisiejszy aluminiowy bezel jest już sam w sobie elementem mocno zakorzenionym w historii tej kolekcji.
Bezel w modelu T-183 Forged Carbon
8. Kuty karbon i Super-LumiNova
Najbardziej nietypowym rozwiązaniem w aktualnym portfolio jest bez wątpienia konstrukcja zastosowana w serii T-183 Forged Carbon.
W tym przypadku nie mamy do czynienia z klasycznym insertem w takim znaczeniu jak w 1521 czy 1545. Sam bezel wykonany został z kutego karbonu, natomiast skala powstaje z pełnego bloku materiału luminescencyjnego Super-LumiNova BGW9.
Rozwiązanie to stosowane jest we współczesnych wariantach T-183 Forged Carbon Blue, Orange oraz Yellow.
Dlatego w tym przypadku najprecyzyjniej mówić o bezelu z kutego karbonu z pełną skalą Super-LumiNova BGW9, a nie po prostu o „wkładce z Super-LumiNova”. Konstrukcja jest bowiem bardziej złożona i dotyczy całego systemu bezela.
Bezel w zegarkach Squale
| Rodzaj wkładki bezela | Kolekcje | Modele / warianty |
|---|---|---|
| Aluminium | 1521 | 1521 Classic, Militaire, Ocean, Blue Ray, Green Ray, Full Luminous, Black Blasted, Blue Blasted, DLC/PVD, Sea Shepherd oraz pozostałe standardowe warianty 1521 |
| Stal | Super Squale, 1545, DRASS | Super Squale Sunray, Super Squale Big Arrows; 1545 Steel Blue, 1545 Steel Black; Squale × DRASS S.A.V.E.R. |
| Stal emaliowana | Matic, Matic-S | Matic Grey, Light Blue, Chocolate, Satin Orange; Matic-S White Mosaic, Orange Mosaic, Light Blue Mosaic, Two-Tone i pozostałe warianty kolorystyczne |
| Ceramika | 1545 | 1545 Black, White i Grey – zarówno na bransolecie, jak i pasku gumowym |
| Szczotkowana ceramika | Master | Master Titanium 120 ATM, Master Grand Bleu, Master Grand Vert |
| Szkło szafirowe | 2001, 2002 | 2001 Sand, Sunray, Marina Militare; 2002 Blue, Blue Leather, Blue-Red i pozostałe współczesne odmiany 2002 |
| Szkło mineralne K1 | Sub-39, Sub-37 | Sub-39, Sub-39 GMT Vintage, GMT Vintage Blue; Sub-37 Legend |
| Kuty karbon z pełną skalą SuperLuminova | T-183 | T-183 Forged Carbon – wersje Blue, Orange i Yellow |
Zamiast jednego rozwiązania - różnorodność.
Jak widzicie, u Squale bezel może mieć wiele twarzy. Ale właśnie to pokazuje najlepiej filozofię współczesnego Squale. Marka nie poszła drogą wielu producentów, którzy niemal całkowicie zastąpili tradycyjne materiały ceramiką. Zamiast tego nadal dobiera rodzaj wkładki do charakteru konkretnej kolekcji.
Dlatego 1521 wykorzystuje aluminium, Super Squale – stal, Matic – stal emaliowaną, a 1545, zależnie od wariantu, ceramikę lub stal. W kolekcji Master znajdziemy szczotkowaną ceramikę, w profesjonalnych seriach 2001 i 2002 – szafir, natomiast modele Sub-39 i Sub-37 korzystają ze szkła mineralnego K1. Na drugim końcu tej skali znajduje się T-183, w którym Squale sięgnęło po kuty karbon oraz pełną skalę Super-LumiNova.
Co ważne, bakelit należy dzisiaj traktować już przede wszystkim jako materiał historyczny, związany z pierwszymi modelami Squale Master oraz najwcześniejszymi egzemplarzami 1521. We współczesnym portfolio jego miejsce zajęły znacznie nowocześniejsze i trwalsze rozwiązania.
To sprawia, że w przypadku Squale materiał bezela nie jest jedynie technicznym detalem. Bardzo często stanowi integralną część charakteru konkretnego modelu i jednocześnie jest jednym z elementów, który łączy współczesne zegarki marki z jej historią.
Gdzie kupić zegarki Squale?
